zaburzenia oddychania podczas snu- chrapanie, bezdech obturacyjny.
Zaburzenia oddychania podczas snu- chrapanie, bezdech obturacyjny.
Bezdech obturacyjny (z greckiego APNEA) jest w większości przypadków uleczalnym schorzeniem, polegającym na występowaniu krótkotrwałych przerw w oddychaniu występujących w trakcie snu, często nawet setki razy w ciągu jednej nocy.
Bezdech obturacyjny jest powszechną dolegliwością, która dotyka miliony mężczyzn, kobiet i dzieci, ale często pozostaje niezdiagnozowana, pomimo potencjalnie poważnych konsekwencji, które może spowodować. Szacuje się, że w populacji ogólnej około 2-5 % cierpi na zaburzenia oddychania podczas snu, a wartości te w niektórych doniesieniach przekraczają nawet wartość 15%!!!
„Apnea” słowo pochodzące z greki oznacza „ bez oddechu”. Osoby cierpiące na bezdech praktycznie przestają oddychać w trakcie snu.
W sensie klinicznym bezdech jest definiowany u osób dorosłych jako ustanie oddechu trwające przynajmniej 10 sekund, natomiast u dzieci jako przerwa w oddychaniu trwająca tak długo jak dwa i pół normalne oddechy. Bezdechowi często towarzyszy tzw. spłycenie oddechu („hypopnea”) . Spłycenie oddechu nie jest całkowitym ustaniem oddychania, ale powoduje zmniejszenie ilości wdychanego powietrza i zmniejszenie wysycenia krwi tętniczej tlenem.
Wyróżnia się trzy typy bezdechu: obturacyjny, centralny lub mieszany (połączenie typu obturacyjnego i centralnego). Bezdech obturacyjny jest najbardziej powszechny. W takim przypadku tkanki miękkie ścian gardła zapadają się i zamykają drogę przepływającego powietrza, w taki sposób, że osoba cierpiąca na bezdech przestaje oddychać.
Podczas każdego okresu bezdechu mózg otrzymuje sygnał do obudzenia człowieka ze snu w celu przywrócenia normalnego oddychania i w konsekwencji sen jest wyjątkowo płytki i przerywany. Tak więc u osoby u której występuje kilkadziesiąt bezdechów w czasie godziny snu, występuje również kilkadziesiąt wybudzeń ze snu, za każdym razem z licznymi dodatkowymi niekorzystnymi tego efektami. Przede wszystkim za każdym razem dochodzi do różnie długo trwającego niedotlenienia tkanek. Dodatkowo występuje wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie czynności serca.
Osoby z nieleczonym bezdechem obturacyjnym zwykle są nieświadome faktu wielokrotnego budzenia się w nocy. Mogą natomiast zaobserwować u siebie chrapanie lub gwałtowne wciąganie powietrza w trakcie snu, a w ciągu dnia odczuwać wyjątkowo silną senność. Głośne chrapanie, przerywane okresami ciszy jest typowym objawem bezdechu, nie zawsze jednak występuje, zwłaszcza u dzieci.
Konsekwencjami nieleczonego bezdechu mogą być liczne schorzenia ogólnoustrojowe.
W ciągu ostatnich lat w dużych, wieloośrodkowych badaniach potwierdzono, że zaburzenia oddychania podczas snu mogą być przyczyną lub nasilać objawy już istniejących, następujących chorób:
- nadciśnienie tętnicze,
- nadciśnienie płucne,
- choroba niedokrwienna serca – występowanie bezdechów zwiększa ryzyko zawału,
- zaburzenia rytmu serca,
- niewydolność serca,
- zaburzenia krążenia mózgowego- występowanie bezdechów zwiększa ryzyko udaru,
- nietolerancja glukozy, cukrzyca, zespół metaboliczny.
Okazuje się, że duża część chorych na nadciśnienie czy chorobę niedokrwienną serca to chorzy u których występują zaburzenia oddychania podczas snu. Coraz częściej lekarze interniści, kardiolodzy, lekarze rodzinni kierują chorych na badanie „nocne” w celu potwierdzienia lub wykluczenia choroby. U takich chorych, u których potwierdzone zostaną zaburzenia oddychania w czasie snu możliwe jest leczenie bezdechów. Leczenie takie, poza poprawą komfortu życia zmniejsza ryzyko zaostrzenia choroby niedokrwiennej serca, wystąpienia zawału czy udaru, a przez to przyczynia się do wydłużenia życia chorego!
Osoby cierpiące na zaburzenia oddychania podczas snu mogą również uskarżać się na przyrost masy ciała, poranne bóle głowy, problemy z pamięcią, depresję, nycturię (potrzebę częstego korzystania z łazienki w nocy) oraz impotencję. Dzieci cierpiące na zaburzenia oddychania podczas snu mogą zachowywać się nadaktywnie. Nieleczony bezdech, tak samo jak deficyt snu, mogą stanowić przyczynę kłopotów w pracy oraz staje się częstą przyczyną wypadków samochodowych.
Czynnikami ryzyka pojawienia się bezdechów obturacyjnych są: nieprawidłowości budowy górnych dróg oddechowych, występowanie schorzenia w rodzinie pacjenta, nadwaga, duży obwód szyi, cofnięta żuchwa, płeć męska, palenie papierosów, picie alkoholu. Należy jednak pamiętać, że bezdech dotyka zarówno mężczyzn, jak kobiety i dzieci bez względu na wiek oraz wagę.
Przedstawione dane uzyskane zostały na podstawie najnowszych publikacji naukowych i broszury informacyjnej przeznaczonej dla pacjentów, publikowanej przez Amerykańską Akademię Snu (American Sleep Academy)
SPRAWDŹ CZY PROBLEM ZABURZEŃ ODDYCHANIA PODCZAS SNU DOTYCZY CIEBIE LUB CZŁONKA TWOJEJ RODZINY
Odpowiadając na poniższe pytania możesz sprawdzić czy cierpisz na zaburzenia oddychania podczas snu (lub czy znajdujesz się w grupie ryzyka?)
1/ Czy często głośno chrapiesz?
2/ Czy czujesz się zmęczony i ociężały po przebudzeniu?
3/ Czy często czujesz się senny w ciągu dnia albo wieczorem zasypiasz bardzo szybko?
4/ Czy cierpisz na nadwagę albo posiadasz duży obwód szyi?
5/ Czy zaobserwowano u ciebie krztuszenie się, gwałtowne łapanie oddechu albo wstrzymywanie oddechu w trakcie snu?
Jeżeli odpowiedziałeś „tak” na którekolwiek z podanych powyżej pytań, powinieneś zasięgnąć konsultacji u lekarza specjalisty zajmującego się snem. Istnieją różne możliwości leczenia bezdechu, których wybór zależy od stopnia zaawansowania schorzenia oraz innych indywidualnych wskazań wynikających ze stanu zdrowia pacjenta.
Diagnostyka:
Pierwszą osobą, która informuje o możliwości występowania bezdechów i uskarża się na męczące chrapanie partnera, jest członek rodziny pacjenta, będący bezpośrednim obserwatorem nieprawidłowego przebiegu snu chorego. Osoba ta powinna również pamiętać, iż zaburzenia oddychania podczas snu to nie tylko nieprzyjemne wrażenia dźwiękowe, ale przede wszystkim czynnik ryzyka dla wielu poważnych chorób układu sercowo- naczyniowego i czynnik istotnie wpływający na jakość życia!
Każdy pacjent podejrzany o występowanie bezdechów obturacyjnych powinien mieć wykonane badanie laryngologiczne. Badanie takie polega na zebraniu wywiadu w kierunku możliwości występowania zespołu snu z bezdechami (możliwe jest wypełnienie jednego z licznych istniejących kwestionariuszy), a następnie ocenie drożności górnych dróg oddechowych na poziomie nosa, nosogardła, części ustnej gardła i części krtaniowej gardła.
Możliwe, iż konieczne stanie się wykonanie badań obiektywizujących drożność nosa i nosogardła, w tym przede wszystkim rynomanometrii i tomografii komputerowej
Wykonanie tzw. badania nocnego ma na celu stwierdzenie, czy u pacjenta który uskarża się na chrapanie występują bezdechy (czyli takie przerwy w oddychaniu, które powodują obniżenie wysycenia tlenem krwi tętniczej). Podstawowym badaniem, które można wykorzystać, jest tzw. pulsoksymetria. Jest to badanie polegające na całonocnym rejestrowaniu wysycenia krwi tętniczej tlenem, a także monitorowanie czynności serca. Osoba diagnozowana otrzymuje aparat, który będzie rejestrował ww. parametry w czasie 1 nocy. Następnie dane są odczytywane z urządzenia i analizowane dzięki zastosowaniu specjalistycznego oprogramowania. Jeśli badanie potwierdzi, że w czasie 1 godziny snu wystąpiło więcej niż 5 bezdechów, wówczas możemy postawić rozpoznanie zaburzeń oddychania podczas snu. Oczywiście im więcej występuje bezdechów i spłyconych oddechów w ciągu godziny, tym bardziej obciążające jest to dla chorego.
