Pod pojęciem ostrego zapalenia ucha środkowego, należy rozumieć stan zapalny wyściółki ucha środkowego, rozwijający się za zachowaną błoną bębenkową, przebiegający z ogólnymi objawami infekcji górnych dróg oddechowych. Zapalenie wywołane jest przez wirusy i/lub bakterie. Stanowi zapalnemu towarzyszy wzmożona sekrecja wydzieliny surowiczo-śluzowej, która w bardziej zaawansowanych stadiach przybiera postać ropną.
Od 84 do 93% dzieci przebyło chociaż jeden raz w życiu ostre zapalenie ucha środkowego, około 50-74% dzieci chorowało wielokrotnie (co najmniej 3 razy). Najczęściej chorują niemowlęta i dzieci w wieku przedszkolnym. Większa zachorowalność odnotowywana jest w miesiącach zimowych. Z uwagi na etiologię, ostre zapalenia ucha środkowego może być wirusowe lub bakteryjne. Do szczególnych postaci, ze względu na obraz patomorfologiczny, należą martwicze zapalenie ucha środkowego oraz pęcherzowo-krwotoczne zapalenie błony bębenkowej.
Prawie zawsze infekcja ucha środkowego „wstępuje” z gardła przez szczelinowaty „kanał”, łączący gardło z uchem środkowym (tzw. trąbkę słuchową). W związku z tym najczęściej zapalenie ucha środkowego rozpoczyna się jako kontynuacja zapalenia gardła, przeziębienia, „grypy”, czy zapalenia zatok.
OBJAWY ZAPALENIA UCHA ŚRODKOWEGO
- silny, tętniący ból ucha,
- uczucie rozpierania,
- pogorszenie słuchu,
- podwyższona temperatura,
- złe samopoczucie, niepokój,
- brak apetytu,
- wymioty (u dzieci zdecydowanie bardziej nasilone).
Ostre wirusowe zapalenie ucha środkowego
Najczęściej przyczyną infekcji jest rozwój jednego z poniższej grupy wirusów (wirusy RS (respiratory syncytial), wirusy grypy i paragrypy, rhinowirusy, enterowirusy, adenowirusy)
Ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego
Streptococcus pneumoniae - 25-30%
Haemophilus influenzae - 15-30%
Moraxella catarrhalis - 3-20%
Pałeczki Gram-ujemne z rodziny Enterobacteriaceae
Pseudomonas sp. - u pacjentów po przedłużonej intubacji, z sondą żołądkową, u niemowląt do 6 tyg. życia
Objawy infekcji wirusowej i bakteryjnej są niemal identyczne, w związku z czym większość zapaleń ucha środkowego, z uwagi na swoje potencjalne powikłania leczy się antybiotykiem.